Πρώτη ταυτόχρονη ευρωπαϊκή παρακολούθηση του κοινού ορτυκιού από κυνηγούς
Οι οργανώσεις-μέλη της FACE από έξι ευρωπαϊκές χώρες — Ισπανία, Γαλλία, Πορτογαλία, Ιταλία, Βουλγαρία και Ρουμανία — θα πραγματοποιήσουν την πρώτη ταυτόχρονη επιστημονική καταγραφή του κοινού ορτυκιού (Coturnix coturnix), στο πλαίσιο ενός πιλοτικού προγράμματος που αποσκοπεί στην απόκτηση ακριβών δεδομένων για την κατάσταση των πληθυσμών του είδους σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οι «Ευρωπαϊκές Ημέρες Παρακολούθησης Ορτυκιού» θα πραγματοποιηθούν στις 2 και 6 Ιουνίου, εφαρμόζοντας τη μεθοδολογία SEC (Specific Quail Monitoring – Ειδική Παρακολούθηση Ορτυκιού), η οποία αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια σε μεγάλη κλίμακα στην Ισπανία μέσω του προγράμματος «Coturnix».
Η μεθοδολογία αυτή θα επεκταθεί πλέον στην Πορτογαλία, την Ιταλία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Παράλληλα, οι Γάλλοι κυνηγοί, σε συνεργασία με το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Γαλλίας (MNHN), υλοποιούν εδώ και αρκετά χρόνια ένα εκτεταμένο πρόγραμμα παρακολούθησης του ορτυκιού, με δακτυλίωση περισσότερων από 3.000 ατόμων ετησίως. Το πρόγραμμα αυτό συνδυάζει παθητική και ενεργητική ακουστική παρακολούθηση, καθώς και δακτυλιώσεις, παρουσιάζοντας ορισμένες μεθοδολογικές διαφοροποιήσεις.
Οι παθητικές μέθοδοι παρακολούθησης πολλών ειδών πτηνών, που χρησιμοποιούνται ευρέως στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχουν επανειλημμένα αποδειχθεί από επιστημονικές μελέτες ότι υποεκτιμούν την παρουσία του ορτυκιού. Αυτό οφείλεται στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της οικολογίας και της συμπεριφοράς του είδους, στη μεταναστευτική του φύση και στο σύνθετο κοινωνικό και αναπαραγωγικό του σύστημα. Ως αποτέλεσμα, οι παθητικές μέθοδοι ενδέχεται να οδηγούν σε εσφαλμένες διαχειριστικές αποφάσεις.
Η ενεργητική μέθοδος SEC, που εφαρμόζεται στη συγκεκριμένη συντονισμένη δράση, υπερβαίνει τους περιορισμούς των παθητικών προσεγγίσεων, συνδυάζοντας παθητική και ενεργητική παρακολούθηση, καθώς και ένα επιπλέον στάδιο σύλληψης και δακτυλίωσης των ορτυκιών, το οποίο επιτρέπει τον εντοπισμό αρσενικών που δεν καλούν ενεργά.
Το κοινό ορτύκι είναι ένα είδος στενά συνδεδεμένο με τα αγροτικά οικοσυστήματα. Περνά μεγάλο μέρος του χρόνου του μέσα σε πυκνή βλάστηση και καλυμμένες περιοχές, γεγονός που δυσχεραίνει την άμεση παρατήρησή του. Επιπλέον, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα κινητικό είδος, γεγονός που καθιστά τις ταυτόχρονες καταγραφές τον πλέον αξιόπιστο τρόπο αποτύπωσης της κατάστασης των πληθυσμών του.
Πέρα από την εκτίμηση της παρουσίας και της πυκνότητας των πληθυσμών του ορτυκιού, οι Ευρωπαϊκές Ημέρες Παρακολούθησης στοχεύουν στην ευρεία εφαρμογή της συγκεκριμένης μεθοδολογίας σε ολόκληρη την Ευρώπη και κατά μήκος των μεταναστευτικών διαδρόμων του είδους τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, θα συλλεχθούν πολύτιμα δεδομένα που μπορούν να αξιοποιηθούν στο πλαίσιο της προσαρμοστικής διαχείρισης της θήρας και της μοντελοποίησης των πληθυσμών σε επίπεδο μεταναστευτικών διαδρόμων.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική στιγμή για το είδος, καθώς η κατάσταση διατήρησής του αξιολογείται επί του παρόντος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία αναγνωρίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά γνώσης σχετικά με την πραγματική κατάσταση των πληθυσμών του. Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητη η συλλογή αξιόπιστων και επαληθεύσιμων στοιχείων μέσω της εφαρμογής εξειδικευμένων ενεργητικών μεθόδων, όπως η SEC.
Οι κυνηγετικές ομοσπονδίες των συμμετεχουσών χωρών, με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Κυνηγιού και Διατήρησης της Άγριας Ζωής (FACE) και του Ιδρύματος Artemisan, θα πραγματοποιήσουν τις καταγραφές στις προκαθορισμένες ημερομηνίες, ακολουθώντας ενιαίες κατευθυντήριες οδηγίες και μια κοινή, τυποποιημένη μεθοδολογία που έχει αναπτυχθεί από την επιστημονική ομάδα του Ιδρύματος Artemisan.
Ακολουθώντας το παράδειγμα του προγράμματος Coturnix, οι Ευρωπαίοι κυνηγοί επεκτείνουν πλέον την εφαρμογή βέλτιστων πρακτικών παρακολούθησης του ορτυκιού, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή τους στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και στη διαχείριση της θήρας με επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο, στοιχείο απαραίτητο για τη διασφάλιση του μέλλοντος της κυνηγετικής δραστηριότητας.
Η FACE καλεί και άλλες σημαντικές χώρες αναπαραγωγής του ορτυκιού να ακολουθήσουν αυτή την πρωτοβουλία και να συμμετάσχουν στις προσπάθειες παρακολούθησης. Με τον τρόπο αυτό θα καλυφθούν τα υφιστάμενα κενά γνώσης και θα υποστηριχθούν πιο αποτελεσματικές αποφάσεις διαχείρισης για αυτό το εμβληματικό και ιδιαίτερα ενδιαφέρον είδος.
Εθνικές κυνηγετικές οργανώσεις που συμμετέχουν:
• Ισπανία: Βασιλική Ισπανική Κυνηγετική Ομοσπονδία (RFEC)
• Γαλλία: Εθνική Ομοσπονδία Κυνηγών Γαλλίας (FNC)
• Πορτογαλία: Πορτογαλική Κυνηγετική Ομοσπονδία (FENCACA)
• Ιταλία: Ιταλική Κυνηγετική Ομοσπονδία (FIDC)

