Του Μάριου Νικολάου

Κτηνίατρος


Η νεοπλασία των μαστικών αδένων αποτελεί την συχνότερη νεοπλασία στις αστείρωτες θηλυκές σκύλες, όπως επίσης και οι κακοήθεις μορφές της αποτελούν τις συχνότερες μορφές κακοήθειας στην ίδια κατηγορία σκύλων. Στα πολύ θετικά συγκαταλέγεται το ότι στο 50% των περιπτώσεων νεοπλασίας του μαστού, έχουμε να αντιμετωπίσουμε καλοήθεις όγκους. Στο υπόλοιπο κακόηθες 50% περιλαμβάνονται κυρίως τα αδενοκαρκινώματα.





Σημαντικοί παράγοντες που επιβεβαιωμένα έχουν συσχετιστεί με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης τέτοιων περιστατικών αποτελούν:


-Μέγεθος ράτσας: πολύ συχνότερο στις μικρόσωμες φυλές.

-Ηλικία: ως συνήθως ζώα μεγαλύτερης ηλικίας (8-12 ετών).

-Ηλικία κατά την στείρωση (αφαίρεση ωοθηκών και μέρους της μήτρας): ίσως το σημαντικότερο σημείο του άρθρου, αφού μας δείχνει και τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να προλάβουμε την δυσάρεστη αυτή κατάσταση. Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η σκύλα στειρώνεται πριν τον 1ο οίστρο, τότε η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού περιορίζεται στο 0.05% (1 περιστατικό ανά 2000 σκύλες). Όταν η στείρωση πραγματοποιείται μετά τον 1ο οίστρο το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 8%, ενώ μετά τον 2ο σκαρφαλώνει στο 26%. Τα ποσοστά αυτά αυξάνονται με κάθε επόμενο οίστρο, ενώ όταν ξεπεραστεί η ηλικία των 4 ετών, τότε η στείρωση δεν προσφέρει κάποιο πλεονέκτημα όσον αφορά την αποφυγή μελλοντικής εμφάνισης κακοηθειών του μαστού. Προσφέρει όμως άλλα πλεονεκτήματα, όπως αποφυγή ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, αποφυγή νεοπλασιών των ωοθηκών και της μήτρας, αποφυγή πυομήτρας κ.α.

Το συμπέρασμα; Όσο περισσότερο οι μαστικοί αδένες δέχονται την επίδραση των ορμονών των ωοθηκών, και άρα για κάθε επόμενο/καινούργιο οίστρο που εκδηλώνει η σκύλα, τόσο αυξάνεται και η πιθανότητα μελλοντικής εμφάνισης νεοπλασίας σε αυτούς.

-Με το ίδιο σκεπτικό, η οποιαδήποτε εξωγενής χορήγηση ορμονικών σκευασμάτων (προγεστερόνη, οιστρογόνα), αυξάνει κατά πολύ τα ποσοστά μελλοντικής εμφάνισης καρκίνου του μαστού.

-Παχυσαρκία κατά την εφηβεία (9-12 μηνών).


Με την εμφάνιση κάποιας μάζας στους μαστούς, θα πρέπει να γίνεται κυτταρολογική/ιστοπαθολογική εξέταση (απλές, πλέον, εξετάσεις ρουτίνας) για οριστική διάγνωση, όπως επίσης και κλινική σταδιοποίηση της νόσου. Για πολλαπλές μάζες θα πρέπει να γίνεται ξεχωριστή διερεύνηση και εξέταση αφού ως συνήθως αποτελούν ξεχωριστές οντότητες. Καλοήθεις όγκοι μπορούν να εξελιχθούν σε κακοήθεις, γι’αυτό και η οποιαδήποτε αναβολή και παρακολούθηση δεν ενδείκνυται. Όσο μεγαλύτερη η μάζα, τόσο πιθανότερο να είναι κακοήθης. Οι μεταστάσεις είναι πιθανές στο 50% των κακόηθων περιπτώσεων και ως συνήθως αφορούν τα λεμφογάγγλια της περιοχής και τους πνεύμονες, χωρίς όμως να αποκλείονται και άλλα όργανα.


Στα περιστατικά που αφορούν καλόηθεις όγκους, όπως επίσης αρκετές φορές και σε κακόηθεις μη μεταστατικούς, το χειρουργείο μπορεί να προσφέρει οριστική λύση. Τα περιστατικά όμως με έντονα κακόηθεις όγκους και δη τα μεταστατικά, εμφανίζουν χειρότερη πρόγνωση και μικρότερο προσδόκιμο ζωής. Ζώα με ιστορικό καρκίνου του μαστού έχουν αυξημένες πιθανότητες για εμφάνιση καινούργιων εστιών στο μέλλον στους εναπομείναντες μαστούς, γι’αυτό και προτιμάται η ολική μαστεκτομή (αφαίρεση όλης της σειράς μαστών, δεξιά και αριστερά, ταυτόχρονα ή σε 2 χρόνους) σαν λύση εκλογής. Η μαστεκτομή ως συνήθως συνδυάζεται και με την ταυτόχρονη στείρωση (ωοθυκυστερεκτομή) του ζώου, εάν αυτό δεν έγινε σε προηγούμενο χρόνο, λόγω πληθώρας πλεονεκτημάτων, κυρίως όσον αφορά την ποιότητα της μετέπειτα ζωής του (όπως αναφέρεται και πιο πάνω).


Σημείωση: Τα περιστατικά αυτά οδηγούνται ως επί το πλείστον στο χειρουργείο, αφού θεωρείται η μέθοδος εκλογής για την αντιμετώπιση τους. Εξαίρεση αποτελεί το Φλεγμονώδες Αδενοκαρκίνωμα του Μαστού, μία εντελώς διαφορετική νεοπλασματική οντότητα, για το οποίο προτιμάται η φαρμακευτική αγωγή και σπανίως αντιμετωπίζεται χειρουργικά.

 

Εν κατακλείδι, το βασικό μήνυμα που θα πρέπει να κρατήσουμε, είναι πως η αποτελεσματικότερη μέθοδος πρόληψης για τον καρκίνο του μαστού στις θηλυκές σκύλες είναι η έγκαιρη και από νεαρή ηλικία στείρωση του ζώου.